Essentiële oliën in de ouderenzorg voegen een extra dimensie aan de zorg toe. Het verdampen van geuren, maar ook korte massages met essentiële oliën creëren rust en ontspanning. Dit geeft verpleeghuizen de gelegenheid om iets extra’s te betekenen voor hun patiënten / cliënten.

Welke olie kies ik?

Er worden verschillende plantensoorten gebruikt om symptomen zoals verwardheid, onrust, prikkelbaarheid en angsten te beïnvloeden. Het is in ieder geval belangrijk om de persoonlijke voorkeur van de bewoner te volgen. Een handige tip is dat de essentiële oliën van de citrusfamilie bijna altijd worden gewaardeerd. Dit zijn sinaasappel, mandarijn, citroen en bergamot. Dit zijn ‘vrolijke’ en ‘zonnige’ oliën, die het humeur verbeteren en helderheid in het hoofd creëren. Zij stimuleren het kortetermijngeheugen en werken kalmerend voor mensen die last hebben van nachtmerries. De citrusachtige geuren ondersteunen daarnaast het immuunsysteem. Ze zijn ook heerlijk als het even niet zo fris ruikt op de afdeling door een ongelukje of na de was/ verschoon ronde.

Lavendel is de bekendste essentiële olie. Veel ouderen zullen deze geur zeker herkennen, omdat vroeger al met lavendelzakjes in de linnenkast werd gewerkt, ter verfrissing, maar ook tegen motten. Lavendel werkt rustgevend en kalmerend en is bruikbaar bij een heleboel emoties of situaties waarin stress wordt ervaren.

Rozemarijn is één van de meest stimulerende oliën. Rozemarijn kan worden gebruikt bij energietekort, oververmoeidheid etc. Toch werkt rozemarijn ook kalmerend op de zenuwen en bij angsten. Rozemarijn stimuleert daarnaast het kortetermijngeheugen en een goed dag- en nachtritme (let op: bloeddruk verhogend).

Voor mensen die van huis uit gelovig zijn, of spiritueel zijn aangelegd, kan wierook worden gebruikt. Wierook bevordert het gevoel van spiritualiteit en wordt daarom ook vaak in de stervensbegeleiding ingezet.

Hoe gebruik ik de oliën?

Het verplegend personeel, mantelzorgers of vrijwilligers kunnen de oliën verdampen, vermengen met badzout en aan het badwater toevoegen. Ook kunnen ze vermengd met een geurloze massageolie gebruikt worden bij een heerlijke (hand)massage . Lees hier het artikel over aromaverstuivers (diffusers), maar je kunt ook een druppeltje olie op een kussen of zakdoek aanbrengen.

Onderzoek naar essentiële oliën

Steele (1993) testte vrijwilligers, met behulp van een EEG, om de effecten van essentiële olie na inhalatie te kunnen aantonen. Hij ontdekte veranderingen in hersenritmes die al plaatsvonden binnen 15 seconden na inademing. Een positieve verandering in gedrag werd ook binnen deze 15 seconden waargenomen. Balacs heeft aangetoond dat 60% van de patiënten die de scan ondergingen, minder zenuwachtig waren, dan de controlegroep, als ze een geur roken.

Geuren die hier ingezet kunnen worden  zijn: sinaasappel, vetiver (vetiveria zizanoides) en bergamot. Vooral citrusgeuren (citroen, sinaasappel, grapefruit, bergamot), maar ook lavendel zijn allen goede oliën voor stressreductie (Lim 1997).  Ook leidt deze zogenoemde ‘aromatherapie’ tot minder sociale teruggetrokkenheid. Bij meer dan 1/3 van de  ouderen met ernstige dementie vermindert de onrust. Vooral met betrekking tot schreeuwen zijn grote verbeteringen te zien.

Workshops

In een workshop voor medewerkers en vrijwilligers wordt specifiek voor het gebruik van essentiële oliën in de ouderenzorg de werking en het gebruik van een aantal essentiële oliën toegelicht. Vervolgens wordt een zachte veilige handmassage techniek uitgelegd die makkelijk is toe te passen. Na de uitleg wordt geoefend en wordt de werking van de diffuser uitgelegd. Er is digitaal lesmateriaal beschikbaar.  Vaak bieden de budgetten voor deskundigheidsbevordering, of voor projecten bestemde extra financiële ruimte vanuit de overheid, ruimte om een workshop en een basisset oliën te financieren. Ook een vriendenstichting is vaak behulpzaam om het welzijn te bevorderen.

Essentiële oliën in de ouderenzorg ? Wil je meer informatie?

Heb ik je interesse gewekt en wil je meer weten over de de toepassing van essentiële oliën in de ouderenzorg? Ben je werkzaam in de zorg als opleidingscoördinator, activiteiten begeleider of teammanager en wil je aan de slag met de oliën? Of ruikt het bij jou op de afdeling niet fris en wil je daar in eerste instantie mee aan de slag? Ik heb als facilitair manager in de zorg veel ervaring en maak graag een afspraak om bij je langs te komen en de mogelijkheden te bespreken. Neem contact met me op via de mail: info@helio.nl of telefonisch 06-55377164

Oliën om te verstuiven of te gebruiken bij een handmassage

Dementie :

wierook, rozemarijn, citroen, sinaasappel, lavendel


Onrust:

sinaasappel, lavendel, cederhout


Prikkelbaarheid:

lavendel, vetiver, cederhout


Angsten:

lavendel, sinaasappel, citroen, bergamot


Leave a Reply

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.